Την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2026 έγινε γνωστό ότι πέθανε ο τραγουδιστής Γιώργος Μαζωνάκης. Όπως γράφτηκε στα ρεπορτάζ, είχε επισκεφτεί ιατρείο στο Κολωνάκι για εφαρμογή θεραπείας πλασμαφαίρεσης. Την επόμενη ημέρα, συνελήφθησαν οι δύο γιατροί που είχαν το ιατρείο. Οι συλληφθέντες, φέρονται να κατηγορούνται για το αδίκημα της θανατηφόρας έκθεσης. Αναρωτιούνται πολλοί, γιατί η κατηγορία φέρεται να είναι η θανατηφόρα έκθεση, και όχι η ανθρωποκτονία. Στο άρθρο αυτό, θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μια σύντομη ανάλυση της υπόθεσης και να εξηγήσουμε τί σημαίνει η κατηγορία για θανατηφόρα έκθεση. Δεν είναι αντικείμενο του άρθρου το αν οι φερόμενοι ως δράστες έχουν πράγματι διαπράξει το αδίκημα.
Ακολουθήστε μας στο BlueSky, στο mastodon, στο twitter και στο Facebook
Μια σύντομη απάντηση είναι ότι οι φερόμενοι ως δράστες, σύμφωνα με την εκτίμηση των αρχών, δεν είχαν δόλο βλάβης της ζωής του τραγουδιστή και ως εκ τούτου δεν μπορούν να κατηγορηθούν για ανθρωποκτονία με δόλο. Ο δόλος, δεν ταυτίζεται με την επιδίωξη. Περιλαμβάνει και την αποδοχή ενός αποτελέσματος, και όχι μόνο την επιδίωξή του.
Το αδίκημα της έκθεσης στον ποινικό κώδικα
Το αδίκημα της έκθεσης τυποποιείται στο άρθρο 306 παρ. 1 του ποινικού κώδικα. Ανήκει στην κατηγορία των εγκλημάτων διακινδύνευσης της ανθρώπινης ζωής, σε αντίθεση με την ανθρωποκτονία, η οποία ταξινομείται στα εγκλήματα βλάβης της ανθρώπινης ζωής.
1. Όποιος εκθέτει άλλον και έτσι τον καθιστά αβοήθητο, καθώς και όποιος αφήνει αβοήθητο ένα πρόσωπο που το έχει στην προστασία του ή που έχει υποχρέωση να το διατρέφει και να το περιθάλπει ή να το μεταφέρει, ή ένα πρόσωπο που ο ίδιος υπαίτια τραυμάτισε, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
2. Αν η πράξη προκάλεσε στον παθόντα: α) βαριά σωματική βλάβη, επιβάλλεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών, β) θάνατο, επιβάλλεται κάθειρξη έως δέκα έτη.
Η έννοια της έκθεσης
Ο δράστης του αδικήματος της έκθεσης, μετατοπίζει το θύμα από μία ασφαλή, σε μία ανασφαλή θέση κι έτσι η ζωή του θύματος περιέρχεται σε κίνδυνο. Μετατόπιση δεν σημαίνει απαραίτητα την φυσική μετακίνηση του θύματος από μία τοποθεσία σε μία άλλη. Ο δράστης μπορεί να καταστήσει ανασφαλές το θύμα και να το θέσει σε κίνδυνο ζωής, χωρίς να χρειαστεί να το μετακινήσει.
Στο αδίκημα αυτό, ο δόλος του δράστη συνίσταται στην αποδοχή ή στην επιδίωξη του κινδύνου της ζωής του θύματος, αλλά όχι και στην απώλεια της ζωής του. Με απλά λόγια, ο δράστης δεν αποδέχεται ούτε και επιδιώκει τον θάνατο του θύματος. Δεν πιστεύει ότι θα μπορούσε να πεθάνει το θύμα από την πράξη του. Αποδέχεται μόνο ότι θα κινδυνέψει η ζωή του θύματος.
Μπορεί να ακούγεται περίεργο το πώς γίνεται ο δράστης να αποδέχεται τον κίνδυνο της ζωής του θύματος αλλά όχι τον θάνατο του. Ας το δούμε με ένα παράδειγμα. Ένας εκπαιδευτής κολύμβησης βυθίζει το κεφάλι του μαθητή του κάτω από το νερό, για αρκετά δευτερόλεπτα, για να αποκτήσει εμπειρία σε καταστάσεις ανάγκης. Ο εκπαιδευτής, προβλέπει ότι η ζωή του μαθητή θα κινδυνέψει. Ο εκπαιδευτής αποδέχεται τον κίνδυνο αυτό, δηλαδή θέλει μέσω του κινδύνου, να διδάξει στον μαθητή πώς να χειριστεί καταστάσεις ανάγκης. Δεν αποδέχεται όμως τον θάνατο του μαθητή, αλλά ούτε και πιστεύει ότι από την πράξη του θα επέλθει ο θάνατος του μαθητή. Ο θάνατος δεν αντιστοιχεί στη βούληση του δράστη.
Το αδίκημα της έκθεσης μπορεί να διαπραχθεί και με παράλειψη, δηλαδή με σωματική αδράνεια. Ο δράστης αφήνει αβοήθητο ένα πρόσωπο το οποίο έχει στην προστασία του ή έχει υποχρέωση να το διατρέφει και να το περιθάλπει ή να το μεταφέρει, ή ένα πρόσωπο που ο ίδιος το τραυμάτισε υπαίτια.
Η θανατηφόρα έκθεση
Η θανατηφόρα έκθεση, τυποποιείται στην παρ. 2 του άρθρου 306 του ποινικού κώδικα. Αφορά στην περίπτωση εκείνη κατά την οποία εξ αιτίας της έκθεσης, επήλθε από αμέλεια ο θάνατος του θύματος.
Η θανατηφόρα έκθεση ανήκει στα εκ του αποτελέσματος διακρινόμενα εγκλήματα. Χαρακτηριστικό των εγκλημάτων αυτών είναι η αιτιώδης σχέση μεταξύ ενός βασικού εγκλήματος, το οποίο διαπράχτηκε με δόλο, και ενός περαιτέρω βαρύτερου αποτελέσματος το οποίο διαπράχτηκε τουλάχιστον από αμέλεια.
Στην θανατηφόρα έκθεση, θα πρέπει η έκθεση 306 παρ. 1 ΠΚ να προκάλεσε αιτιωδώς τον θάνατο του θύματος. Δηλαδή, αν δεν είχε γίνει η έκθεση, ο θάνατος δεν θα είχε επέλθει. Επομένως, ο θάνατος είναι το αποτέλεσμα της έκθεσης.
Ουσιαστικά, η θανατηφόρα έκθεση, είναι ο συνδυασμός δύο εγκλημάτων: της έκθεσης και της ανθρωποκτονίας από αμέλεια. Δηλαδή, οι συλληφθέντες, μέσω της θανατηφόρας έκθεσης, κατηγορούνται ταυτόχρονα και για το αδίκημα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια.
Στην υπόθεση Μαζωνάκη
Δεν έχει γίνει γνωστό αν οι αρχές θεωρούν ότι οι συλληφθέντες, διέπραξαν το αδίκημα με ενέργεια, δηλαδή αν θεώρησαν ότι η χρήση του μηχανήματος πλασμαφαίρεσης, υπό τις περιστάσεις που έγινε, θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή, ή εάν το διέπραξαν με παράλειψη, δηλαδή άφησαν αβοήθητο το θύμα σε έναν κίνδυνο ζωής τον οποίο οι ίδιοι δημιούργησαν.
Αυτό το οποίο προκύπτει μέχρι στιγμής είναι ότι οι αρχές θεώρησαν πως οι δράστες δεν είχαν δόλο βλάβης της ζωής του Μαζωνάκη, διότι τότε θα είχε ασκηθεί ποινική δίωξη για ανθρωποκτονία με δόλο.
Μετατροπή κατηγορίας σε ανθρωποκτονία
Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα ΜΜΕ, η ασκηθείσα ποινική δίωξη αφορά στο κακούργημα της θανατηφόρας έκθεσης 306 παρ. 2 ΠΚ. Ως εκ τούτου, η ποινική δίωξη ασκήθηκε με παραγγελία για διενέργεια κύριας ανάκρισης και η υπόθεση είναι στα χέρια του ανακριτή.
Επειδή η ανθρωποκτονία είναι διαφορετική πράξη από την θανατηφόρα έκθεση, ο ανακριτής δεν μπορεί να επεκτείνει την ποινική δίωξη σε άλλη πράξη. Εάν από τις αποδείξεις και τις ανακριτικές πράξεις, ο ανακριτής καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ενδέχεται να έχει διαπραχθεί το αδίκημα της ανθρωποκτονίας με δόλο τότε θα πρέπει να στείλει την υπόθεση στον εισαγγελέα για να ασκήσει την προσήκουσα δίωξη.
Ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο
Στην αμέλεια, το αποτέλεσμα δεν αντιστοιχεί στην βούληση του δράστη. Μία πολύ "λεπτή κλωστή" χωρίζει τον ενδεχόμενο δόλο από την (ενσυνείδητη) αμέλεια.
Στον ενδεχόμενο δόλο, ο δράστης προβλέπει το ενδεχόμενο να προκαλέσει ένα αποτέλεσμα και το αποδέχεται, δηλαδή βουλητικά σκέφτεται "εγώ θα το κάνω κι ας επέλθει το αποτέλεσμα". Για παράδειγμα, ο οδηγός ενός οχήματος, ενώ βλέπει ότι πλησιάζει σε κόκκινο φανάρι, αποφασίζει να περάσει σκεπτόμενος ότι: "εγώ θα περάσω με κόκκινο ακόμα κι αν σκοτώσω κάποιον πεζό".
Στην (ενσυνείδητη) αμέλεια, ο δράστης προβλέπει το ενδεχόμενο να προκαλέσει ένα αποτέλεσμα αλλά πιστεύει ότι αυτό δεν θα επέλθει, δηλαδή βουλητικά σκέφτεται "εγώ θα το κάνω αλλά δεν πιστεύω ότι θα επέλθει το αποτέλεσμα". Για παράδειγμα, ο οδηγός ενός οχήματος, ενώ βλέπει ότι πλησιάζει σε κόκκινο φανάρι, αποφασίζει να περάσει σκεπτόμενος ότι: "εγώ θα περάσω με κόκκινο, μπορεί να σκοτώσω κάποιον πεζό, αλλά δεν πιστεύω ότι θα συμβεί διότι θα με δουν οι πεζοί να έρχομαι και δεν θα περάσουν".
Η αποδοχή του εγκληματικού αποτελέσματος αποτελεί κεντρικό στοιχείο της έννοιας του ενδεχόμενου δόλου και διακρίνεται εννοιολογικά από την πεποίθηση (πίστη), την ελπίδα ή την ευχή αποφυγής (μη επέλευσής) του, η οποία (πεποίθηση, ελπίδα ή ευχή) αποτελεί κατά το άρθρο 28 ΠΚ, στοιχείο της ενσυνείδητης αμέλειας, αλλά και την ειδοποιό διαφορά μεταξύ του ενδεχόμενου δόλου και της τελευταίας, αφού η πρόβλεψη του εγκληματικού αποτελέσματος αποτελεί κοινό και των δύο τούτων στοιχείο [ΑΠ 1410/2024].
Η διαφορά, λοιπόν, έγκειται σε ένα υποκειμενικό / βουλητικό στοιχείο και για τον λόγο αυτό παρουσιάζει κάποιες δυσκολίες η διάγνωση της υπαιτιότητας σε κάποιες περιπτώσεις.
Ως ισχυρή αντένδειξη του ενδεχόμενου δόλου θεωρείται και το ότι ο δράστης έχει ενεργήσει κατά τον αυτό επικίνδυνο τρόπο και στο παρελθόν χωρίς να έχει δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα και χωρίς φυσικά να έχει διερωτηθεί κανείς μήπως ο δράστης θα αποδεχόταν το εγκληματικό αποτέλεσμα εάν αυτό επήρχετο [Χρ. Μυλωνόπουλος "Ποινικό Δίκαιο - Γενικό Μέρος" 2000, σελ. 277]. Για παράδειγμα, ο αγρότης Ε έχει πολλές φορές στο παρελθόν κάψει σκουπίδια στο χωράφι του, χωρίς να προκαλέσει πυρκαγιά. Την τελευταία φορά που το έκανε, προκάλεσε δασική πυρκαγιά. Η επανάληψη της συμπεριφοράς αυτής στο παρελθόν χωρίς να προκληθεί το αποτέλεσμα της πυρκαγιάς είναι ισχυρή ένδειξη ότι ο αγρότης Ε έχει αμέλεια κι όχι ενδεχόμενο δόλο ως προς την πυρκαγιά που προκάλεσε.
Ως εκ τούτου, η επίκληση του επιχειρήματος της επανάληψης της αυτής συμπεριφοράς (πολλαπλή χρήση του μηχανήματος πλασμαφαίρεσης στο παρελθόν), εκ μέρους της πλευράς της οικογένειας του Γιώργου Μαζωνάκη, μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα και να ισχυροποιήσει την εκδοχή της αμέλειας κι όχι του ενδεχόμενου δόλου.
Η κατάθεση ως μάρτυρες
Την ημέρα του θανάτου του Μαζωνάκη, οι γιατροί κλήθηκαν να δώσουν κατάθεση. Δεν είναι γνωστό εάν η κατάθεση αυτή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης προανάκρισης ή προκαταρκτικής εξέτασης. Ωστόσο, είναι προβληματικό ότι, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, κατέθεσαν ως μάρτυρες.
Το γεγονός ότι την αμέσως επόμενη ημέρα συνελήφθησαν οι γιατροί, επιτρέπει την εικασία ότι υπήρχαν εις βάρος τους υπόνοιες, ήδη από την ημέρα που κλήθηκαν να καταθέσουν ως μάρτυρες. Ως εκ τούτου, θα έπρεπε να έχουν εξεταστεί ως ύποπτοι ή ως κατηγορούμενοι. Δηλαδή να έχουν την δυνατότητα άσκησης υπερασπιστικών δικαιωμάτων και ιδίως των δικαιωμάτων της παράστασης με συνήγορο, της γνώσης της δικογραφίας και το δικαίωμα σιωπής. Αν εξετάστηκαν ως μάρτυρες, ενδέχεται να κατέθεσαν περιστατικά από τα οποία να αυτοενοχοποιήθηκαν, κάτι που είναι πολύ χειρότερο από απλώς ανεπίτρεπτο. Θα είναι στίγμα για την ακεραιότητα και την σοβαρότητα της διαδικασίας αν οι αρχές δεν εξέτασαν ανωμοτί τους γιατρούς.
Στην ποινική διαδικασία επιδιώκεται η ανακάλυψη της αλήθειας αλλά όχι με κάθε κόστος.
Συμπερασματικά
Συμπερασματικά, οι κατηγορίες κατά των συλληφθέντων αφορούν στο αδίκημα της έκθεσης επειδή οι αρχές εκτίμησαν ότι, οι συλληφθέντες δεν επιδίωξαν, αλλά ούτε και αποδέχτηκαν, τον θάνατο του Μαζωνάκη. Προέβλεψαν ή γνώριζαν ότι η ζωή του θύματος θα κινδυνέψει, χωρίς να πιστεύουν ότι θα έφτανε στον θάνατο.
Ωστοσο, αν οι αρχές καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι, οι δράστες προέβλεψαν το ενδεχόμενο να πεθάνει ο Μαζωνάκης, και το αποδέχτηκαν, τότε θα μπορούσε να μετατραπεί η κατηγορία, σε ανθρωποκτονία με δόλο. Η επίκληση του ισχυρισμού ότι οι γιατροί είχαν επαναλάβει την διαδικασία πλασμαφαίρεσης στο παρελθόν και σε άλλους ασθενείς, δεν ενισχύει τον ισχυρισμό περί δόλου αλλά αντιθέτως τον αποδυναμώνει.
Ακολουθήστε μας στο BlueSky, στο mastodon, στο twitter και στο Facebook
