Την Τρίτη 26 Μαΐου 2026, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε στο Θησείο την δημιουργία ενός νέου κόμματος το οποίο θα ονομάζεται "Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη" και θα έχει ως ακρωνύμιο το "ΕΛ.Α.Σ.". Αμέσως πυροδοτήθηκε μία συζήτηση περί του εάν είναι νομικώς επιτρεπτό για ένα πολιτικό κόμμα να χρησιμοποιεί το ακρωνύμιο "ΕΛ.Α.Σ.". Διατρέχει πράγματι κίνδυνο να αποκλειστεί το κόμμα Τσίπρα?
Ακολουθήστε μας στο BlueSky, στο mastodon, στο twitter και στο Facebook
Οι ισχυρισμοί
Σε ειδησεογραφικά sites (ενδεικτικά), γράφτηκε ότι:
"... νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου ενδέχεται να μπλοκάρει την ονομασία πριν καν το κόμμα βγει στην εκλογική αρένα. [..] Το ακρωνύμιο «ΕΛ.ΑΣ.» αποτελεί εδώ και δεκαετίες τη θεσμική συντομογραφία της Ελληνικής Αστυνομίας και η εκλογική νομοθεσία δεν αφήνει πολλά περιθώρια σε τέτοιες συμπτώσεις. Το νομικό έρεισμα βρίσκεται στο άρθρο 37 του Π.Δ. 26/2012, που απαγορεύει ρητά τη χρήση ονομάτων και εμβλημάτων που παραπέμπουν σε κρατικούς θεσμούς ή δημιουργούν σύγχυση στους πολίτες. Σύμφωνα με τη νομολογία του Α1 Τμήματος, δεν επιτρέπεται πολιτικός σχηματισμός να χρησιμοποιεί τίτλους που μπορεί να αφήνουν την εντύπωση σχέσης με κρατικές υπηρεσίες ή να μονοπωλούν εθνικούς όρους. Μάλιστα, δικαστικές πηγές θυμίζουν ότι ακόμη και σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις είχαν απορριφθεί ή αμφισβητηθεί ονομασίες κομμάτων που χρησιμοποιούσαν εθνικούς προσδιορισμούς ή λέξεις που θεωρήθηκαν πιθανό να προκαλέσουν σύγχυση στους ψηφοφόρους.".
Ο ισχυρισμός, λοιπόν, είναι ότι το ακρωνύμιο "ΕΛ.Α.Σ." ενδέχεται να απορριφθεί επειδή παραπέμπει στην Ελληνική Αστυνομία.
Τί προβλέπει η νομοθεσία
Η ίδρυση πολιτικών κομμάτων διέπεται από τις διατάξεις του Ν. 3023/2002 τον οποίο έφερε ο Κώστας Σκαναδίλης ως Υπ. Εσωτερικών επί διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ υπό τον Κώστα Σημίτη. Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 29 του Ν. 3023/2002,
"1. Το πολιτικό κόμμα πριν αναλάβει δραστηριότητα καταθέτει ιδρυτική δήλωση στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Τη δήλωση καταθέτει ο Πρόεδρος ή η Διοικούσα Επιτροπή του και σε αυτή αναφέρεται ότι η οργάνωση και η δράση του εξυπηρετεί την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος.
2. Στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου γνωστοποιούνται επίσης το όνομα, το έμβλημα και η έδρα του πολιτικού κόμματος και υποβάλλονται το καταστατικό ή η ιδρυτική του διακήρυξη, που υπογράφονται από διακόσιους, τουλάχιστον, πολίτες με δικαίωμα ψήφου.
3. Η χρήση των συμβόλων του άρθρου 37 παρ. 5 του Π.Δ. 55/1999 (ΦΕΚ 58 Α), ως ονόματος και εμβλήματος πολιτικού κόμματος, απαγορεύεται
4. Το πολιτικό κόμμα με τη γνωστοποίηση του ονόματος και του εμβλήματος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα της χρήσης τους."
Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 37 παρ. 6 του ΠΔ 26/2012 περί κωδικοποίησης σ’ ενιαίο κείμενο των διατάξεων της νομοθεσίας για την εκλογή βουλευτών:
"6. Απαγορεύεται η χρήση ως ονόματος και εμβλήματος ή σήματος κόμματος ή συνδυασμού συνεργαζόμενων κομμάτων ή συνδυασμού ανεξάρτητων υποψηφίων ή μεμονωμένων υποψηφίων:
α) Συμβόλου θρησκευτικής λατρείας, της σημαίας της πατρίδας ή άλλου παρόμοιου συμβόλου ή σημείου ιδιαίτερης ευλάβειας,
β) του στέμματος,
γ) συμβόλων ή εμβλημάτων του δικτατορικού καθεστώτος της 21ης Απριλίου 1967 ή φωτογραφιών προσώπων που έχουν καταδικαστεί για τη συμμετοχή τους σε αυτό.".
Από τις ως άνω διατάξεις, οι οποίες είναι οι μόνες που ρυθμίζουν τα των ονομάτων και των εμβλημάτων πολιτικών κομμάτων, προκύπτει ότι ένας τέτοιος τόσο γενικός, αφηρημένος και αόριστος περιορισμός που να απαγορεύει "ονόματα και εμβλήματα που παραπέμπουν σε κρατικούς θεσμούς" (sic!) δεν υφίσταται στο θεσμικό πλαίσιο περί πολιτικών κομμάτων.
Αλλά ούτε και θα μπορούσε να υπάρχει περιορισμός με τέτοια διατύπωση διότι θα παραβίαζε την αρχή του σαφούς και του προβλέψιμου νόμου, θα δημιουργούσε προβλήματα ασφάλειας δικαίου ως και ανεπίτρεπτου περιορισμού του δικαίωματος δημιουργίας πολιτικών κομμάτων διά της διασταλτικής ερμηνείας του και θα καθιστούσε ρυθμιστικό παράγοντα του δικαιώματος αυτού τον Άρειο Πάγο. Ως εκ τούτου, φαίνεται ότι στα ρεπορτάζ γίνεται επίκληση μιας ανύπαρκτης διάταξης νόμου.
Η ονομασία του κόμματος Τσίπρα είναι "Ελληνική Αριστερή Συμπραράταξη" και είναι προφανές ότι δεν παραπέμπει σε σύμβολα της σημαίας της πατρίδας ή άλλου παρόμοιου συμβόλου, που είναι οι μόνοι εκ του νόμου προβλεπόμενοι περιορισμοί στην ονομασία πολιτικών κομμάτων.
Μήπως το πρόβλημα είναι στο ακρωνύμιο?
Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, το πρόβλημα είναι ότι:
"Το επιχείρημα είναι νομικό. Το ακρωνύμιο «ΕΛ.ΑΣ.» αποτελεί εδώ και δεκαετίες τη θεσμική συντομογραφία της Ελληνικής Αστυνομίας και η εκλογική νομοθεσία δεν αφήνει πολλά περιθώρια σε τέτοιες συμπτώσεις"
Ωστόσο, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της σχετικής νομοθεσίας, δεν είναι ακριβής ο ισχυρισμός ότι το "ΕΛ.ΑΣ." συνιστά "θεσμική συντομογραφία" (sic!) της Ελληνικής Αστυνομίας.
Η Ελληνική Αστυνομία προέκυψε από την συγχώνευση της Χωροφυλακής και της Αστυνομίας Πόλεων, που έγινε με τον Ν. 1481/1984. Ο νόμος αυτός δεν καθιέρωσε καμία "θεσμική" (sic!) συντομογραφία, πολλώ δε μάλλον το "ΕΛ.ΑΣ.", παρά μόνο την ονομασία "Ελληνική Αστυνομία". Η συντομογραφία αυτή δεν εντοπίζεται πουθενά στο κείμενο του Ν. 1481/1984 ενώ σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 5 αυτού:
5. Το σύνολο των αστυνομικών υπηρεσιών, των υπηρεσιών διοικητικής υποστήριξης και το γραφείο Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας φέρουν τον τίτλο "Ελληνική Αστυνομία".
Έτι δε περαιτέρω, με το άρθρο 4 του Ν. 5187/2025 περί Αναδιοργάνωσης της δομής της Ελληνικής Αστυνομίας, καθιερώθηκε για πρώτη φορά το λογότυπο της Ελληνικής Αστυνομίας, το οποίο αποτελείται από σύμπλεγμα του θυρεού του εμβλήματος του Σώματος, επί του θυρεού του εμβλήματος της Ελληνικής Δημοκρατίας και περικλείεται από παράσταση αναδιπλωμένου παπύρου που τέμνεται στο κάτω μέρος, με τις λέξεις επ’ αυτού «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ» και έναν κλάδο ελαίας στο σημείο τομής.
Η συντομογραφία "ΕΛ.ΑΣ." δεν εντοπίζεται ούτε στον Ν. 5187/2026. Δηλαδή ο πλέον πρόσφατος νόμος που αφορά την Ελληνική Αστυνομία και ο οποίος θα ήταν το πιο κατάλληλο "μέρος" για να ψάξει κανείς να βρει την επίμαχη συντομογραφία αυτή, δεν την περιέχει ούτε μία φορά!
Η συντομογραφία "ΕΛ.ΑΣ." δεν εντοπίζεται ούτε στα υποδείγματα των υπηρεσιακών εγγράφων τα οποία χρησιμοποιεί η αστυνομία (πχ διαβιβαστικά, σηματικές αναφορές, παραγγελίες, υποδείγματα σειράς Δ' κλπ).
Ο ισχυρισμός ότι το "ΕΛ.ΑΣ." είναι η "θεσμική συντομογραφία" της αστυνομίας, δεν είναι ακριβής. Πρόκειται για μία συντομογραφία η οποία δεν καθιερώνεται θεσμικά ως το "επίσημο" ακρωνύμιο της αστυνομίας και δεν εντοπίζεται σε κανένα θεσμικό ή κανονιστικό έγγραφο.
Με απλά λόγια, το "ΕΛ.ΑΣ." είναι μια ανεπίσημη συντομογραφία της αστυνομίας. Η αστυνομία χρησιμοποιεί παντού το "Ελληνική Αστυνομία" διότι αυτή είναι η μόνη θεσμική της ονομασία. Ως εκ τούτου, το ακρωνύμιο του κόμματος Τσίπρα δεν χρησιμοποιεί κάποια δήθεν "θεσμικά κατοχυρωμένη συντομογραφία" η οποία να αντιστοιχεί στην ελληνική αστυνομία.
Έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν αντίστοιχο ακρωνύμιο
Στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015 ανακηρύχθηκε από τον Άρειο Πάγο και έλαβε κανονικά μέρος στις εκλογές το πολιτικό κόμμα με την ονομασία "Ελληνική Λαϊκή Δημοκρατική Απελευθέρωση" και ακρωνύμιο το "ΕΛ.ΛΑ.Δ.Α" ενώ στις εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου 2015 ανακηρύχθηκε από τον Άρειο Πάγο και έλαβε κανονικά μέρος στις εκλογές το πολιτικό κόμμα με την ονομασία "Πατριωτική Ένωση - Ελληνική Λαϊκή Συσπείρωσις" με το ακρωνύμιο "ΕΛ.ΛΑ.Σ".
Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι το κόμμα Τσίπρα χρησιμοποιεί το "ΕΛ.Α.Σ." με ένα λάμδα κι όχι με δύο. Αν υποτεθεί ότι είναι αναγκαία προϋπόθεση να εξεταστεί το εάν το ακρωνύμιο δημιουργεί σύγχυση, τότε αυτό θα κρίνονταν όχι μόνο από την οπτική/γραπτή παράσταση του ακρωνυμίου αλλά και από την ηχητική του εκφώνηση, όπου το ένα ή τα δύο λάμδα δεν κάνουν τελικά καμία διαφορά.
Το σημαντικότερο κριτήριο για την κρίση περί δημιουργίας σύγχυσης είναι το ουσιαστικό κριτήριο ήτοι η κοινή αντίληψη η οποία σχηματίζεται από όλα τα χαρακτηριστικά ενός κόμματος όπως η ονομασία του, το έμβλημά του, τα χρώματα που χρησιμοποιεί κλπ. Με άλλα λόγια, αν το μοναδικό κριτήριο για την εκφορά κρίσεως περί σύγχυσης είναι το ακρωνύμιο, τότε είναι βέβαιο ότι δεν δημιουργεί σύγχυση στην αντίληψη που έχουν οι πολίτες για αυτό.
Αντιποίηση
Με χιουμοριστική μάλλον διάθεση γράφτηκε ότι ο Τσίπρας διαπράττει το αδίκημα της αντιποίησης 175ΠΚ με την χρήση του ακρωνυμίου "ΕΛ.Α.Σ.". Για να διαπράξει κάποιος το αδίκημα αυτό πρέπει να επιχειρεί πράξη που ανάγεται στα καθήκοντα του υπαλλήλου που αντιποιείται. Εν προκειμένω, θα έπρεπε για παράδειγμα ο Τσίπρας να πάρει μία σφυρίχτρα και να ξεκινήσει κάνει τον τροχονόμο ώστε να θεωρηθεί ότι διαπράττει αντιποίηση.
Κινδυνεύει να αποκλειστεί?
Από το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την ίδρυση και την λειτουργία των κομμάτων δεν προκύπτει τέτοιος κίνδυνος. Ωστόσο, με τον θεσμικό κατήφορο που έχει πάρει η χώρα την τελευταία επταετία, τίποτα δεν αποκλείεται.
Κόμμα Καρυστιανού
Την Πέμπτη 21 Μαΐου 2026 παρουσίασε και η κυρία Καρυστιανού το κόμμα της το οποίο ονομάζεται "ΕΛΠΙΔΑ για τη Δημοκρατία - Μαρία Καρυστιανού ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΩΝ".
Σχολιάστηκε αρνητικά από πολλούς το γεγονός ότι η ονομασία του κόμματος περιέχει και το ονοματεπώνυμο της κυρίας Καρυστιανού. Αυτή είναι μία πρακτική που εφαρμόζεται σε κόμματα που δεν είναι ακόμα εδραιωμένα στην αντίληψη του κόσμου αλλά έχουν αναγνωρίσιμο ηγέτη. Χρησιμοποιείται για να μπορούν οι ψηφοφόροι να εντοπίζουν το ψηφοδέλτιο του κόμματος. Την πρακτική αυτή την έχουν εφαρμόσει για παράδειγμα στο παρελθόν:
~ η Ντόρα Μπακογιάννη στις εκλογές Μαΐου 2012 με το "Δημοκρατική Συμμαχία ΝΤΟΡΑ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ" ["Αποτελέσματα Βουλευτικών Εκλογών της 6ης Μαΐου 2012" Τόμος Πρώτος σελ 13, Εθνικό τυπογραφείο 2013]
~ Ο Μάκης Βορίδης στις εκλογές Μαρτίου 2004 με το "EΛΛHNIKO METΩΠO - Μάκης Βορίδης" ["Αποτελέσματα Βουλευτικών Εκλογών της 7ης Μαρτίου 2004" Τόμος Πρώτος σελ 12, Εθνικό τυπογραφείο 2006]
~ Ο Θάνος Τζήμερος στις εκλογές Σεπτεμβρίου 2015 με το "δημιουργία, ξανά! Θάνος Τζήμερος" [Υπ. Εσωτ. ΑΠ: 31981-01/09/2015 σελ. 4]
Διαβάστε επίσης Εκλογές 2023: Όταν ο ήλιος της Βεργίνας δεν ήταν εθνικό σύμβολο
Ακολουθήστε μας στο BlueSky, στο mastodon, στο twitter και στο Facebook
